یا من اسمه دواء و ذکره شفاء
سلامت باشید
Home | Archive | Rss
  دیابت

دیابت نوعی اختلال در سوخت و ساز بدن است. سوخت و ساز روشی است که بدن مواد غذایی را برای رشد و تهیه انرژی به کار می گیرد. غذایی که می خوریم، به صورت قند ساده ای به نام گلوکز و مواد ساده دیگری می شکند و از طریق خون در اختیار سلول های بدن قرار می گیرد. گلوکز قند اصلی خون و تامین کننده اصلی انرژی بدن است. گلوکز موجود در خون تنها در حضور هورمون انسولین می تواند به راحتی به سلول های بدن وارد شود. هورمون انسولین از گروهی از سلول های لوزالمعده ترشح می شود که " جزایر لانگرهانس " نام گرفته اند. زیرا نخستین بار شخصی به نام لانگرهانس این سلول ها را کشف کرد .

وقتی غذا می خوریم ، جزایر لانگرهانس لوزالمعده به طور خودکار مقدار مناسبی انسولین به خون ترشح می کنند . انسولین ورود گلوکز را به سلول های بدن به خصوص سلول های کبد ، تسهیل می کند . گلوکز در سلول های کبد‌ ، به صورت گلیکوژن (نوعی قند پیچیده) ذخیره می شود تا در موقع نیاز به گلوکز بشکند و نیاز سایر سلول ها را برآورده سازد . مقداری از گلوکز نیز در ماهیچه ها ذخیره می شود و هنگام فعالیت بدنی مصرف می شود.

در افرادی که به دیابت مبتلا هستند ، لوزالمعده مقدار اندکی انسولین تولید می کند یا سلول های بدن به انسولین پاسخ مناسبی نمی دهند . در هر دوحالت ، میزان گلوکز خون بالا می رود که بخشی از آن از طریق ادرار دفع می شود و بخش عمده آن در خون می ماند و به بخش های مختلف بدن آسیب می رساند.


انواع اصلی دیابت

دیابت نوع 1: این نوع دیابت ، در واقع نوعی بیماری خود ایمنی است . بیماری خود ایمنی زمانی ایجاد می شود که دستگاه ایمنی به طور اشتباهی به بخشی از بدن حمله می کند . در افراد دیابتی ، دستگاه ایمنی به سلول های جزایر لانگرهانس که انسولین ترشح می کنند ، حمله می کند و به آن ها آسیب می رساند . در نتیجه، این سلول ها دیگر انسولین ترشح نمی کنند یا میزان تولید آن ها بسیار پایین است . از این رو ، افراد مبتلا به دیابت نوع 1 برای این که زنده بمانند ، باید هر روز مقدار مشخصی انسولین به خود تزریق کنند .

در حال حاضر، دانشمندان به طور دقیق نمی دانند عواملی باعث می شوند دستگاه ایمنی به سلول های تولید کننده انسولین حمله کند . با وجود این ، آنان معتقدند عوامل ژنتیکی و عوامل محیطی مانند ویروس ها در این امر دخالت دارند.

دیابت نوع 2: حدود 90 تا 95 درصد افراد دیابتی به نوع 2 مبتلا هستند . این نوع دیابت به طور معمول در افراد بزرگسال دیده می شود . حدود 80 درصد افراد مبتلا به دیابت نوع 2 چاق هستند . زمانی که دیابت نوع 2 تشخیص داده می شود ، لوزالمعده به طور معمول به اندازه کافی انسولین تولید می کند، اما بدن نمی تواند به نحو کارآمدی از انسولین بهره مند شود . این وضعیت را مقاومت به انسولین می نامند . برای این افراد به طور معمول داروهای کاهنده قند خون از جمله " گلیبن کلاماید" و " متفورمین " تجویز می شود.

دیابت حاملگی : این نوع دیابت فقط هنگام بارداری ظاهر می شود و مانند دیابت نوع دوم ‏ ‎ بیشتر‏ ‎ در خانواده هایی دیده می شود که سابقه دیابت دارند. این نوع دیابت به طور معمول بعد از زایمان ناپدید می شود . با وجود این ، خطر ابتلا مادر به دیابت نوع دوم افزایش می یابد. دیابت حاملگی ممکن است به سقط جنین منجر شود . بنابراین ، زنانی که به دیابت مبتلا هستند یا در خانواده خود سابقه دیابت دارند ؛ باید تحت مراقبت ویژه پزشک باشند .

پیشگیری از عوارض دیابت

وجود مقدار زیادی قند در خون در دراز مدت می تواند به بخش های مختلف بدن از جمله قلب ، رگ های خونی ،‌ کلیه ها ، ‌دستگاه تناسلی و دستگاه عصبی آسیب برساند. اما کارهایی هست که شما با انجام آن ها می توانید از این مشکلات جلوگیری کنید یا از سرعت پیشرفت آن ها بکاهید .

مراقبت از قلب و عروق:

دیابت ،‌ سطح کلسترول خون را افزایش می دهد . کلسترول ،‌ نوعی چربی است که بدن می تواند آن را بسازد و نقش های مهمی در بدن دارد. این ماده در بعضی غذاهای حیوانی نیز یافت می شود. وقتی مقدار کلسترول بسیار بالاست ، رگ های بزرگ دچار گرفتگی و در نتیجه باریک می شوند . این عارضه آتروسکلروز ( تصلب شرایین ) نام دارد .

گرفتگی و باریک شدن رگ ها جریان خون را در سرتاسر بدن مختل می کند . درد قفسه سینه که آنژین نامیده می شود ، حمله قلبی که به علت گرفتگی رگ های مخصوص قلب رخ می دهد و ضعف ماهیچه قلب ( کاردیومیوپاتی) از عوارض خطرناک گرفتگی رگ هاست .

رگ های خونی گرفته و باریک ، فضای اندکی برای جریان خون دارند این وضعیت به این می ماند که شما انگشت شصت خود را جلوی خروجی شیلنگ آب بگیرید. در این وضعیت آب با فشار بسیار بالا از شیلنگ خارج می شود . به همین نحو‌ ، رگ های خونی گرفته و باریک به فشار خون بالا می انجامد . به علاوه ، زمانی که رگ ها باریک می شوند ، خون کافی به پاها نمی رسد و بیماری های عروق محیطی خود را نشان می دهند . شما ممکن است هنگام برخاستن ، راه رفتن یا ورزش کردن در باسن ها ، پشت پاها و یا ران هایتان احساس درد کنید .

برای پیشگیری از این عوارض ، نکات زیر را رعایت کنید:

• قند خون و فشار خون را تا جایی که امکان دارد نزدیک حالت عادی نگه دارید.

• کلسترول و دیگر چربی های خون را تا جایی که امکان دارد نزدیک حالت عادی نگه دارید.

• داروهای خود را هر روز در زمان معین مصرف کنید.

• قرص های قلب و فشار خون را همان گونه که پزشک شما توصیه کرده است ،‌مصرف کنید.

• از پزشک خود بپرسید آیا شما برای حفظ سلامتی قلبتان باید هر روز یک قرص آسپرین مصرف کنید یا نه .

• سیگار نکشید .

• وزن خود را در محدوده عادی حفظ کنید.

• هر روز حدود 30 دقیقه ورزش کنید ، از پلکان استفاده کنید . دورتر از مرکز خرید پارک کنید . پیاده روی کنید . به شنا بپردازید . در باغچه کار کنید یا در کارهای خانه مشارکت کنید .

مراقبت از کلیه ها :

کلیه ها به صورت صافی عمل می کنند و مواد زاید و اضافی را از خون می گیرند و دفع می کنند . صافی های بسیار ظریف کلیه ها ، گلومرول نام دارد . قند خون و فشار خون بالا به گلومرول ها آسیب می رساند . وقتی کلیه های آسیب دیده عمل تصفیه مواد زاید و اضافی را به خوبی انجام نمی دهند ، این مواد در بدن تجمع می کنند و باعث آسیب می شوند .

یکی از نشانه های اولیه تخریب کلیه ها ، نشت مقدار زیادی پروتئین از کلیه هاست . این حالت که پروتئینوری نامیده می شود ، باعث از دست رفتن پروتئین های مفید بدن می شود .

نقص کلیوی حاصل از دیابت آن قدر آهسته رخ می دهد که ممکن است شما سال ها احساس بیماری نکنید . حتی زمانی که کلیه های شما تنها نصف کار عادی خود را انجام می دهند نیز شما به وجود بیماری پی نمی برید . وقتی کلیه ها از کار می افتند ، درد معده و خستگی تمام وقت به سراغ شما می آید و پوست شما ممکن است به زردی گراید .

برای پیشگیری از این عوارض ، نکات زیر را رعایت کنید:

• قند خون و فشار خون را تا جایی که امکان دارد نزدیک حالت عادی نگه دارید .

• از برنامه غذایی که پزشک یا متخصص تغذیه شما توصیه کرده است ، پیروی کنید . آنان ممکن است به شما پیشنهاد کنند که پروتئین ، سدیم یا پتاسیم کمتری مصرف کنید .

• با آزمون ادرار ، دست کم سالی یک بار کلیه هایتان را وارسی کنید .

• اگر نشانه های زیر را داشتید ممکن است عفونت کلیوی داشته باشید و باید بی درنگ به پزشک مراجعه کنید :

• درد یا سوزش هنگام ادرار

• اشتیاق فراوان به حمام رفتن

• ادرار کدر یا قرمزگون

• درد در پشت یا پهلو و زیر دنده ها

• تب یا احساس لرز

بعضی از داروها از جمله " مهار کننده ACE " ، پیشرفت تخریب کلیه را کند می کنند . اگر پزشک این داروها را برای شما تجویز کرد ، آنها را به موقع مصرف کنید .

مراقبت از دستگاه عصبی :

قند خون بالا به مدت طولانی می تواند به رگ های خونی که به بعضی اعصاب اکسیژن می رسانند ، آسیب رساند . به علاوه ، قند خون بالا می تواند به پوشش اعصاب آسیب وارد کند . اعصاب آسیب دیده ممکن است از فرستادن پیام ها باز مانند ، پیام ها به کندی جا به جا شوند یا در زمان نامناسبی فرستاده شوند .

اعصاب محیطی به بازوها ، دست ها ، ران ها و پاها می روند . تخریب این اعصاب می تواند به احساس کرختی در دست ها یا پاها بینجامد . اعصاب خودکار از نخاع به شش ها ، قلب ، معده ، روده ها ، مثانه و اندام های جنسی می روند . تخریب اعصاب معده و روده ها در اثر قند خون بالا به احساس ناراحتی در معده ، استفراغ ، یبوست یا اسهال منجر می شود. تخریب اعصاب خودکار ی که به مثانه می روند ، تشخیص زمانی که باید به دستشویی بروید را مشکل می سازد . این تخریب درک خالی بودن مثانه را نیز مشکل می سازد . هر دو مشکل می تواند باعث شود شما ادرار را به مدت طولانی نگه دارید . این وضعیت می تواند به عفونت مثانه منجر شود . گاهی نیز قطرات ادرار به طور تصادفی نشت می کنند .

برای پیشگیری از این عوارض نکات زیر را رعایت کنید :

• قند خون و فشار خون را تا جایی که امکان دارد نزدیک حالت عادی نگه دارید .

• پاهایتان را هر روز با آب گرم بشویید . هر روز آن ها را برای زخم ، تاول ، قرمزی ، پینه یا مشکلات دیگر وارسی کنید . همیشه کفش یا دمپایی بپوشید . ناخن ها را هفته ای یک بار و پس از شستن پاها یعنی زمانی که نرم هستند ، کوتاه کنید . این اقدام ها باعث می شود پاهایتان کمتر زخمی و عفونی شوند . عفونت پاها به تخریب اعصاب پا می انجامد .

مراقبت از چشم ها :

قند خون بالا به شبکیه چشم آسیب می رساند . کار شبکیه دریافت نور است که به چشم می رسد . شبکیه رگ های خونی ظریفی دارد که قند خون بالا باعث گرفتگی آن ها می شود . اگر شما به تخریب شبکیه دچار شوید ، ممکن است تاربینی یا دوبینی پیدا کنید . برای پیشگیری از این عوارض نکات زیر را رعایت کنید :

• ‌ قند خون و فشار خون را تا جایی که ممکن است در حالت عادی نگه دارید .

• ‌ برای معاینه چشم سالی یک بار به چشم پزشک مراجعه کنید .

• ‌ اگر احساس تاربینی یا دوبینی دارید ، در یک یا هر دو چشم درد یا فشار دارید و یا در مشاهده چیز هایی که خارج از گوشه های چشم قرار دارند ، مشکل دارید ، به چشم پزشک مرا جعه کنید .

تگ های این مطلب :بیماریها
نویسنده : Admin | ساعت ۱٠:۱۳ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/٦/٩
پيام هاي ديگران () | لینک ثابت